कोभिड-१९ बारे सूचना र सन्देश – १

२ मइ २०२०

  1. बिश्व स्वास्थ्य संघ का महानिर्देशक डा. टेड्रोसले WHO को पछिल्लो आपतकालिन बैठकमा भन्नुभएको छ – “बिश्वमा कोभिड-१९ को संक्रमन अझै उत्कर्षमै छ, यसको पूर्ण निराकरण नहुञ्जेल सम्बन्धित मुलुकहरूले सबै प्रकारका सुरक्षा सावधानीहरू अपनाइरहनुपर्छ, WHO ले परिस्थिती हेरी जरूरत पर्ने मुलुकहरूमा सघाउने छ।” ।
  2. कुनै पनि रोग या संक्रमन लुकाउनु, उपचार नगराउनु संक्रमित स्वयमका लागि घातक हुन्छ, कोभिड-१९ को संक्रमन लुकाउंदा त झन परिवार, समाज र राष्ट्रले नै समेत ठूलो क्षति ब्यहोर्नुपर्छ । यसर्थ संक्रमनको शंका लागेमा तुरून्तै सरकारी निकायलाइ खबर गरी जांच (Test) गराउनुपर्छ। कतिपय मुलुकहरूले संक्रमन लुकाउने, उपचार गर्न, गराउन नमान्नेलाइ जरिमाना सजाय समेत तोकेका छन र धेरै जसो राष्ट्रहरूमा संक्रमनको सूचना दिनका लागि टोल फ्रि नम्बरहरू समेत उपलब्ध गराइएका छन । संक्रमित ब्यक्ति स्वयमले या निजको स्वीकृति (सहमति)मा अन्यले पनि संक्रमनको जानकारी सार्वजनिक गर्दा संक्रमित क्षेत्र बिशेष (Hot Spot) पत्तालाग्ने, संक्रमनका कारण, दायरा र जोखिमको स्तर आंकलन गरी अरूहरूले पनि आवश्यक सावधानी अपनाउन पाउंछन ।
  3. अमेरिकाको Food & Drug Administration (FDA) ले त्यहां उत्पादित Remdesivir नामक औषधीलाइ स्वास फेर्न नसकि अक्सिजन लिइरहेका गम्भिर अवस्थाका कोभिड-19 का संक्रमितहरूको उपचारमा प्रयोग गर्न स्वीकृति दिएको छ । सुइका रूपमा उपलब्ध यो औषधी उत्पादक कम्पनी Gilead ले अब १५ लाख भाइलहरू उत्पादन गर्ने छ, जसलाइ निशुल्क (Donation का रूपमा) उपलब्ध गराउने भएको छ । यसले कोरोना संक्रमितको अस्पताल बसाइ (Hospitalization)लाइ ३१% ले छोट्याउंदै बिरामीलाइ निको पारेको पछिल्लो तथ्यांक छ । यसको ब्यापारिक उत्पादन र मुल्य तोक्न बांकि नै छ । यसलाइ WHO ले भने स्वीकृति दिइसकेको छैन ।
  4. खाडी मुलुक युएइले पनि कोभिड-19 को उपचार पत्ता लगाएको दावी गरेको छ । यो बिधि भनेको बिरामीको आफ्नै रगतको स्टेम सेल लिएर त्यसैको बाफ बिरामीलाइ लिन लगाएर फोक्सोमा नयां सेल निर्माण गर्दै रोगसंग लड्नसक्ने क्षमता (Immunity) बिकास गर्नु रहेको खुलाएको छ । यो उपचार बिधिबाट हालसम्म सामान्य र गम्भिर अवस्थाका गरी जम्मा ७३ जनालाइ निको पारिसकेको जनाइएको छ । खाडी क्षेत्रमा युएइ कोभिड-.19 को संक्रमनलाइ नियन्त्रण गर्न तुलनात्मक रूपमा सर्बाधिक सफल मानिएको छ । खाडीमा हिंजो मइ १ तारिखसम्मको समग्र संक्रमन स्थितिको ग्राफ (चित्र) संलग्न छः
  5. कोभिड-19 को महामारीका कारण नियमित उडानहरू बन्द भएकै अवधिमा युएइबाट बिभिन देशका दूतावासहरू र युएइका सरकारी निकायहरूको समन्वय, समझदारी र स्वीकृतिमा अहिलेसम्म ३७,४६९ जना आप्रबासीहरूलाइ उनिहरूका देशमा फिर्ता पठाइसकिएको छ । यसका लागि ५३ वटा एअरलाइन्सहरूले जम्मा ३१२ वटा उडानहरू गरेका थिए ।
  6. भारतको हरियाणा राज्य सरकारले ८ जना नेपाली र १ जना श्रीलंकालीलाइ सामुहिक रूपमा गिरफ्तार गरी जेल चलान गरेको छ, अम्बाला शहरमा पक्राउ परेको यो समुहका १ नेपालीमा कोरोना संक्रमण भेटिएको थियो, जसलाइ उपचार गरी निको पारिएको छ । यिनीहरूमाथि भारतिय कानुन तथा त्यहां जारी बन्दाबन्दी(Lockdown)को नियम तोडेको मुद्दा छ । नेपालीहरू जहां जहां रहे पनि ती देशहरूका नियमा कानुन (Law of the Lands) पालना गराैं, सावधान रहाैं, बचाैं, बचाअाैं ।
  7. कोरोना महामारीको यो बेला नेपालका ७७ वटै जिल्लाहरूमा मानवाधिकार अनुगमन टोलीहरू खटाइएको छ । नेपाल मानवाधिकार आयोग, नेपाल बार एशोसियसन, नेपाल पत्रकार महासंघ र गैर सरकारी संस्थाहरूको महासंघका १-१ जना प्रतिनिधि सम्मिलित ४ सदस्यिय यो टोलीले जिल्लामा माहामारीको रोकथाम र रोगथाममा सरकारी पहलहरू, कोरोना बाहेकका अन्य बिरामीहरूको उपचारको अवस्था, उपभोक्ता अधिकार, वाक स्वतन्त्रता, न्यायिक प्रशासनमा नागरिकको पहुंच र नागरिकहरू स्वयमहरूको कर्तब्य पालनाको स्थिति अनुगमन गरी प्रतिवेदन तयार पार्नेछन । यो अधिकारकर्मी समुहले केन्द्रमा उच्चस्तरिय समिति र प्रदेशहरूमा प्रादेशिक समितिहरू पनि निर्माण गरेको छ ।
  8. साउदी अरब स्थित पाकिस्तानी नियोगहरूले आफ्ना नागरिकहरूलाइ भिडियो सम्वोधन गर्दै यहां रहेका पाकिस्तानीहरूलाइ पाकिस्तान फर्काउन हप्ताम २ वटा उडान गरिन लागेको जानकारी दिएका छन । साउदी अरबमा १५,००० पाकिस्तानीले अहिले रोजगार गुमाइ बसेका, अरू ४,००० भिजिटमा साउदी आइ यतै अडकिएकाहरू जो छन, उनिहरूलाइ पहिलो चरणमा प्राथमिकता दिइ स्वदेश फर्काइने र छिटै नै घरबिदामा जान चाहने इकामा होल्डर रोजगाररत पाकिस्तानीहरूलाइ पनि जान दिने ब्यवस्था मिलाउने पनि बताउनुभयो ।

Leave a Reply